Izrael

Dzisiejszy Izrael obejmuje trzy czwarte terytorium historycznej Palestyny. W czasach biblijnych Hebrajczycy uciekli z niewoli egipskiej do ziemi Kanaan, która była zamieszkana przez przodków Palestyńczyków. W XI wieku p.n.e. plemiona hebrajskie utworzyły na tej ziemi własne królestwo - Izrael, które rozpadło się następnie na Izrael i Judeę. Od VIII wieku p.n.e. znajdowało się we władaniu różnych obcych państw: Asyrii, Babilonii, Persji, Grecji, a od 40 roku p.n.e. Rzymu. Od około VI wieku p.n.e. nastąpiło znaczne rozproszenie Żydów, którzy osiedlali się najpierw na Bliskim Wschodzie, a następnie w basenie Morza Śródziemnego i Europie. Okres ich największego rozproszenia, tzw. diaspora, rozpoczął się po powstaniach żydowskich w latach 66-70 n.e. w wyniku prześladowań przez władze rzymskie. W VII wieku Palestynę podbili Arabowie - Żydzi na tych ziemiach stanowili wtedy mniejszość wśród większości chrześcijańskiej. W 1516 roku Palestyną zawładnęli Turcy osmańscy i rządzili nią aż do 1918 roku. W tymże roku terytorium Palestyny znalazło się pod okupacją brytyjską. Rząd brytyjski poparł dążenia syjonistów, którzy już od końca XIX wieku zmierzali do utworzenia na terenie Palestyny państwa żydowskiego. W wyniku tzw. deklaracji Balfoura (1917) Wielka Brytania umożliwiła napływ żydowskich kolonistów na te tereny. Od roku 1920 Palestyna stała się obszarem mandatowym Wielkiej Brytanii (co zatwierdziła w roku 1922 Liga Narodów), która sprawowała nad nią pieczę do 1948 roku. Masowe osiedlanie się Żydów w Palestynie doprowadziło do wzrostu konfliktów z miejscową ludnością arabską. Dochodziło do licznych starć zbrojnych, m.in. w latach 1920-1921, 1930-1931, 1936-1937. Brytyjczycy, chcąc zażegnać konflikt, zaproponowali podział Palestyny (1937) i utworzenie z jej części państwa żydowskiego oraz rządu palestyńskiego (1939). Po II wojnie światowej Żydzi, którzy ocaleli z holokaustu, zaczęli przybywać na te tereny, zachęcani przez organizacje syjonistyczne. W 1947 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ zatwierdziło, przy sprzeciwie państw arabskich, projekt podziału Palestyny na dwa państwa: arabskie i żydowskie połączone unią gospodarczą. Powstanie Państwa Izrael ogłoszono 14 maja 1948 roku. Od tego dnia nie ustają konflikty zbrojne z arabskimi sąsiadami, często przeradzające się w wojnę. Już 15 maja 1948 roku armia arabska przekroczyła granice Izraela. Do następnej wojny doszło w roku 1956. W wyniku tzw. wojny sześciodniowej w roku 1967 wojskom izraelskim udało się zająć półwysep Synaj, Okręg (Strefę) Gazy, wzgórza Go-lan i Zachodni Brzeg Jordanu. Kolejna wojna, zwana wojną Jom Kippur, wybuchła w roku 1973 i również zakończyła się klęską Arabów. W roku 1979 Izrael zawarł układ pokojowy z Egiptem, w wyniku czego zwrócił Egiptowi Synaj. Podczas wojny libańskiej wojska izraelskie zajęły w roku 1982 południowy Liban aż do Bejrutu, aby udaremnić partyzanckie ataki podejmowane z tego terenu na Izrael przez Organizację Wyzwolenia Palestyny. We wrześniu 1993 roku podpisano w Waszyngtonie pierwsze izraelsko-palestyńskie porozumienie o autonomii palestyńskiej miasta Jerycha oraz Okręgu Gazy. Weszło ono w życie w maju 1994, nie zażegnało jednak konfliktu izraelsko-palestyńskiego.